И. А. Мөстәкыймов, А. Х. Гәрәева. Татарстан Республикасы Милли китапханәсендә Хәсән Туфанның биографиясенә караган чыганаклар (т

Жизнь и деятельность одного из классиков татарской литературы ХХ в. Хасана Туфана продолжает оставаться малоизученной. Ценные источники, связанные с биографией и творчеством поэта, хранятся в отделе рукописей и редких книг Национальной библиотеки Республики Татарстан. Коллекция материалов о Х. Туфане содержит письма, записные книжки и дневники поэта, рукописи стихов и нотные записи Х. Туфана, автографы профессиональных композиторов, воспоминания родственников и знакомых поэта, многочисленные фотографии. Документы охватывают период с 1910-х гг. по 1980 г. В статье публикуется письмо Х. Туфана (Хизбуллы Хазратова) своим родителям (предположительно 1912 г.) и два его ранее не опубликованных стихотворения.
Рубрика:
Тип статьи:
Персоналии
Язык статьи:
Татарский
Дата публикации:
07.11.2020
Приобрести электронную версию:
0 руб.
Статья представлена в издании
Гасырлар авазы - Эхо веков 2 2020
Ознакомительная часть статьи

Хәсән Туфан (1900-1981) ХХ гасырның 20-30 елларында әдәбият мәйданына үзенең кабатланмас шигърияте белән ташкын кебек шаулап, ургылып килеп кереп, татар поэзиясенең классик шагыйре – сүнмәс йолдызы булып кабынды. Ул гасырларны кичәрлек шигърияте, күп сынауларда сынмаган-сыгылмаган гомер юлы үтүе белән бик күпләргә үрнәк олы шәхес булып калды. Әдипнең иҗатына караган материалларны өйрәнү, кулъязмаларын барлау бу шәхескә булган ихтирам, хөрмәт һәм ярату хисен арттыра гына.

Шагыйрьнең төп шәхси архив фонды Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты Язма һәм музыкаль мирас үзәгендә сакланса да, шагыйрьнең тормышы, иҗаты белән бәйле кайбер документлар Татарстан Милли китапханәсе фондларында да бар. 60тан артык кулъязмадан һәм 200дән артык фоторәсемнән торган бу кыйммәтле мирас китапханәгә шагыйрьнең туганнары тарафыннан тапшырылды. Кулъязмалар һәм сирәк китаплар бүлегендә сакланучы бу коллекция Хәсән Туфан (Хизбулла Хәзрәтев) һәм агаларының хатларыннан; 1920-1970 елларга караган, шагыйрьнең шигырьләрен, аның күзәтүләрен, уй-фикерләрен эченә алган көндәлегеннән, берничә куен дәфтәреннән; туганнары, танышларының истәлекләреннән һәм башка документлардан гыйбарәт. Китапханәбездә сакланучы бу ядкәрләр арасында аерым игътибарны музыка язулары ноталар җәлеп итә. Алар арасында Х. Туфан сүзләренә күренекле композиторларыбыз Җ. Фәйзи, Н. Җиһанов, С. Садыйкова, Ф. Әхмәтев һәм башкалар тарафыннан иҗат ителгән җырларның һәм шагыйрьнең үз кулы белән нотага салган көйләрнең кулъязмалары да бар. Әйе, шагыйрь үзе дә көйләр язган икән. Әдипнең язмаларыннан, хатларыннан, танышлары истәлекләреннән Туфанның музыка сәнгате белән кызыксынуы, бик оста итеп мандолинада уйнавы, шигырьләренә хәйран гына җырлар иҗат ителгән булуы билгеле факт, ә менә аның, үзе язганча, «килеп кергән моңнарны» нотага салуы моңарчы безгә мәгълүм түгел иде. Бездә сакланган материаллар арасында беренче нота язулары шагыйрьнең 1923 елгы куен дәфтәрендә, ә соңгысы 1979 елда алып барган язмалары арасында очрый.

Для получения доступа к полному содержанию статьи необходимо приобрести статью либо оформить подписку.
0 руб.
Другие статьи
В начале 1920-х гг. Советскую Татарию пора­зил небывалый голод. Большое значение для преодоления бедствия имели их контакты с Американской администрацией помощи – иностранной благо
Между тем, к началу 1920-х гг. наследие Гражданской войны, массового голода и миграционных процессов существенно осложнило общую эпидемиологическую ситуацию. Республику накрыли вол
Рассмотрены предпосылки образования Научного общества татароведения (1923-1925 гг.), цели его создания, возложенные на него задачи, структура членства и формирование личного состав
Спектакль «Соңгы каракош» (Последняя черная птица) по пьесе драматургов А. Багаутдинова и Ф. Бикчентаевой был поставлен на сцене ДК имени 10-летия ТАССР в 1965 г.
Публикация основана на письмах красноармейца А. М. Ременникова, принимавшего участие в Восточно-Прусской операции 1945 г. в составе 927-го стрелкового полка 251-й Витебской стрелко
В данной статье прослеживается эволюция самого подхода к осмыслению в татарской художественной литературе 1940-1960-х гг. темы Великой Отечественной войны.