Адыгамов Р. К. Ш. Мәрҗани хезмәтләрендә ислам хокукы мәсьәләләре (тууына 200 ел тулуга багышлана)

Периодом возрождения и расцвета общественной мысли татар можно считать конец XVIII ‒ начало XX в. На этот период приходится жизнь и деятельность известного татарского ученого, богослова Ш. Марджани. Его по праву можно назвать ученым энциклопедистом, так как он является автором трудов по истории, языку, вероучению ислама, исламскому праву, коранистике и другим наукам. Труды Ш. Марджани востребованы, пишутся сотни научных исследований, но до сих пор остаются малоизученные аспекты. В данной статье рассматриваются основные богословские труды, анализируются идеи богослова, связанные с проблемами исламского права. В исследовании использованы арабоязычные рукописные труды Ш. Марджани «Тазкират ал-муниб би ‘адам тазкиййат ахл ас-салиб» из отдела рукописей и редких книг Научной библиотеки им. Н. И. Лобачевского и его опубликованные труды «Китаб хакк ал-маʻрифа ва хусн ал-идрак бима йалзиму фи вуджуб ал-фитр ва ал-имсак» (Казань, 1880), «Мукаддима китаб вафиййат ал-аслаф ва тахиййат ал-ахлаф» (Казань, 1883), «Назурат ал-хакк фи фардыййат ал-‘иша ва ин лам йагыб аш-шафак» (Казань, 2014).
Рубрика:
Тип статьи:
Научная статья
Язык статьи:
Татарский
Дата публикации:
28.05.2019
Приобрести электронную версию:
0 руб.
Статья представлена в издании
Гасырлар авазы - Эхо веков 4 2018
Ознакомительная часть статьи

Болгарлар тарафыннан әле X гасырда ук рәсми рәвештә кабул ителгән ислам дине тәгълиматы киләчәк буынның дөньяга карашын һәм яшәү рәвешен билгеләгән идеологиягә әверелә. Идел буена үтеп кергән чордан алып, ул мөселманнарның көндәлек эш-гамәлләренә, иҗтимагый фикеренә тәэсир итә, төбәктәге иҗтимагый һәм сәяси тормышны билгели башлый. Әлбәттә, Казан ханлыгы яулап алыну татарларның этноконфессиональ үсешенә тоткарлык ясый, аларны идея һәм иҗтимагый-икътисади торгынлыкка дучар итә.

Әмма XVIII гасыр ахырыннан башлап, татар дин белгечләре һәм фикер ияләре татар җәмгыяте тормышында яңарыш һәм үзгәртеп кору юлларын эзли башлый. Бу процесска Г. Утыз-Имәни, Г. Курсави һәм башка дин белгечләренең хезмәтләре этәргеч кенә биргән булсалар, Ш. Мәрҗани, Г. Баруди, М. Бигиев, Р. Фәхретдин һәм башка атаклы галимнәрнең дини мирасы исә, аның иң югары ноктасы буларак саналырга хаклы. Аларның хезмәтләрен өйрәнү шул чордагы татар җәмгыятендә барган иҗтимагый процессларны аңларга мөмкинлек бирә.

Для получения доступа к полному содержанию статьи необходимо приобрести статью либо оформить подписку.
0 руб.
Другие статьи
Обзор юбилейных мероприятий, приуроченных к 100-летию Архивной службы Республики Татарстан
В этой статье представлен краткий исторический обзор развития архивного дела в г. Нижнекамске.
В работе анализируются материалы российских энциклопедических изданий дореволюционного периода
Статья посвящена проблеме сбора и фиксации сохранившихся исторических источников и дешифровке эпиграфических надписей, знаков на территориях проживания татар и башкир
Повседневность казанского мещанства конца XVIII – первой половины XIX в. через призму изучения городского пространства
В статье рассматриваются особенности развития художественного искусства в Среднем Поволжье в 1920-е гг.